و هر حركتى را معلول پديده هاى محركه خاصى مى دانستند كه از خارج ، وارد جسم متحرك مىشود . به عبارت ديگر دنيا را مثل يك ماشين بزرگى تصور مى كردند كه نيروى محرك از جزئى به جزء ديگر ، منتقل مىشود و در نتيجه كل اين ماشين عظيم به حركت در مى آيد . ولى طرفداران اين نظريه در مقابل اين سوال كه : اگر هر حركتى معلول نيروى خارجى باشد بايد براى حركت ماده اوليه جهان نيز نيرويى را در نظر گرفت كه از خارج وارد آن شده باشد ، و لازمه آن ، پذيرفتن موجودى ماوراى مادى است كه مسبب و عامل اولين حركت در جهان مادى باشد . عاجز بودند لذا فلسفه ديالكتيك آمد و مخترعين ( ماركس و انگلس و لنين و مائو و غيرهم ) ادعا كردند كه حركت اشياء درونى مى باشد . ولى اصول اين نظريه همه اش باطل است كه در كتب ديگر نويسنده مذكور است . 50 . هدف غايى آفرينش انسانها آيا افراد انسان براى عبادت و تدين به دين آسمانى آفريده شده اند ؟ جواب آن بنا به مشهور مثبت است در قرآن مى خوانيم : نيافريدم جن و انس را مگراينكه مرا بپرستند ( ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ) ممكن مراد از رحمت درآيه مباركه « . . . إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ » همين هدايت تشريعى به سوى دين باشد . بر اين نظريه ايراد قوى وجود دارد كه بايد آن را توجيه كرد : 1 - ميليونها طفل قبل از مرحله تكليف مى ميرند . 2 - ميليونها تن ديوانه و فاقد عقل هستند كه تصحيح كننده تكليف است .